Luật cờ vua đầy đủ cho người mới bắt đầu

Bàn cờ và cách xếp quân

Bàn cờ có 64 ô sáng tối xen kẽ, đặt sao cho ô trắng nằm ở góc phải dưới của mỗi bên. Hàng gần mình nhất xếp: Xe, Mã, Tượng, Hậu, Vua, Tượng, Mã, Xe. Hàng thứ hai là tám con tốt.

Mẹo nhớ vị trí Hậu: hậu đứng đúng ô cùng màu với mình — hậu trắng ở ô trắng, hậu đen ở ô đen. Xếp sai chỗ Vua và Hậu là lỗi phổ biến nhất của người mới.

Cách đi của từng quân

Quân ăn quân bằng cách đi vào đúng ô của quân đối phương và nhấc quân đó ra khỏi bàn. Không bên nào được đi xuyên qua quân khác, trừ mã.

• Vua: đi một ô theo mọi hướng. Không bao giờ được đi vào ô đang bị quân đối phương khống chế.
• Hậu: đi thẳng hoặc chéo, bao nhiêu ô cũng được, miễn đường đi không bị chắn. Quân mạnh nhất.
• Xe: đi ngang và dọc, không giới hạn số ô.
• Tượng: đi chéo, không giới hạn số ô. Mỗi bên có một tượng ô trắng và một tượng ô đen, và chúng không bao giờ đổi màu ô.
• Mã: đi hình chữ L — hai ô theo một hướng rồi một ô vuông góc. Mã là quân duy nhất nhảy qua đầu quân khác được.
• Tốt: đi thẳng một ô, nhưng nước đầu tiên của mỗi con tốt được phép đi hai ô. Tốt ăn quân theo đường chéo một ô, không ăn thẳng.

Ba nước đi đặc biệt

Nhập thành là nước duy nhất di chuyển hai quân cùng lúc: vua đi hai ô về phía xe, xe nhảy qua bên kia vua. Chỉ nhập thành được khi vua và xe đó chưa hề di chuyển, giữa chúng không còn quân nào, vua không đang bị chiếu, và vua không đi qua hay dừng lại ở ô bị khống chế.

Phong cấp: tốt đi tới hàng cuối cùng thì phải đổi ngay thành Hậu, Xe, Tượng hoặc Mã tuỳ người chơi chọn — không bắt buộc phải là Hậu, và có thể có hai hậu trở lên trên bàn.

Bắt tốt qua đường (en passant): khi tốt đối phương vừa đi hai ô và dừng cạnh tốt của mình, mình được ăn nó như thể nó chỉ đi một ô. Quyền này chỉ dùng được ngay ở nước kế tiếp, bỏ lỡ là mất.

Chiếu, chiếu bí và thua cờ

Chiếu là khi vua đang bị một quân đối phương tấn công. Bị chiếu thì bắt buộc phải thoát chiếu ngay trong nước đi kế tiếp, bằng một trong ba cách: đi vua tới ô an toàn, ăn quân đang chiếu, hoặc chắn đường chiếu bằng một quân khác.

Chiếu bí là khi đang bị chiếu mà không còn cách nào thoát — ván đấu kết thúc ngay, không cần ăn vua. Ngoài ra người chơi có thể tự đầu hàng, hoặc thua khi hết giờ trong ván có đồng hồ.

Sáu trường hợp hoà cờ

• Hết nước đi hợp lệ mà vua không bị chiếu (stalemate) — hoà, dù bên kia hơn quân rất nhiều.
• Hai bên đồng ý hoà.
• Không bên nào còn đủ quân để chiếu bí, ví dụ chỉ còn vua với vua, hoặc vua và một mã.
• Cùng một thế cờ lặp lại ba lần, với cùng bên đi và cùng các quyền nhập thành hay bắt tốt qua đường.
• Năm mươi nước liên tiếp của mỗi bên mà không ăn quân nào và không đi tốt nào.
• Một bên hết giờ nhưng bên còn giờ không đủ quân để chiếu bí.

Luật thi đấu hay gặp

Chạm quân là phải đi quân đó nếu còn nước hợp lệ; chạm quân đối phương là phải ăn quân đó nếu ăn được. Muốn sửa quân cho ngay ngắn thì nói trước.

Trong ván có đồng hồ, bấm giờ bằng đúng tay vừa đi quân. Ván online ở Chesslizar tự bấm giờ cho bạn và cộng thêm giây mỗi nước nếu bạn đặt chế độ tăng giờ.